MIEJSCOWOŚCI GMINY BARLINEK WARTE ODWIEDZENIA...

• BRUNKI

Wieś położona w odległości 4,5 km na południowy-zachód od Barlinka i 1 km na zachód od szosy Barlinek-Gorzów Wlkp. We wsi znajduje się dwór i park. Dwór usytuowany na wzniesieniu. Jest to budynek parterowy z dachem ceramicznym dwuspadowym. Park naturalistyczny o powierzchni 4 ha powstał w I poł. XIX wieku na terenie falistym. Z drzew rosnących w parku godne uwagi są: żywotniki olbrzymie, klon srebrzysty oraz dwie wierzby białe. Pierwsza o obwodzie pnia 450 cm i druga o obwodzie pnia 215 cm z widocznymi na pniu ciekawymi korzeniami przybyszowymi.

• DZIEDZICE

Wieś położona w krajobrazie rolniczym w odległości 12 km na północny zachód od Barlinka. Po środku wsi znajduje się kościół wzniesiony na przełomie XIII i XIV wieku, przebudowany w XVI wieku, a po zniszczeniach wojennych odbudowany na początku lat 80-tych. Przy kościele średniowieczny mur kamienno - ceglany. Z dawnego parku pozostał tylko fragment o powierzchni 1 ha, który znajduje się w okolicy kościoła i szkoły. Do drzew o cechach pomnikowych zaliczyć można: dwa dęby szypułkowe o obwodach pni 400 cm i 500 cm, cztery platany klonolistne o obwodach pni 285-400 cm i wiąz szypułkowy o obwodzie pnia 386 cm. Z ciekawszych okazów zobaczyć warto sosnę czarną, ,jałowiec wirginijski, jodłę kalifornijską.

We wsi znajduje się cmentarz z mogiłą poległych polskich oficerów z obozu jenieckiego w Dobiegniewie (Woldenberczyków).

• DZIKOWO

Wieś położona 8 km na zachód od Barlinka, po północnej stronie szosy Lipiany - Barlinek. W Dzikowie zachował się kościół zbudowany z kamienia i cegły z przełomu XV i XVI wieku, przebudowany na początku XX wieku. Park o powierzchni 14,5 ha, pierwotnie barokowy, powstał w XVII wieku, następnie został przebudowany na park naturalistyczny w początku XIX wieku. Obok kościoła rośnie ciekawa lipa drobnolistna o obwodzie pnia 560 cm, z osobliwą nasadą pnia o obwodzie 1100 cm. W parku z rzadkich gatunków rosną: platan klonolistny o obwodzie pnia 326 cm, skrzydłorzech kaukaski o obwodzie pnia 572 cm, dąb szypułkowy odmiany czerwonolistnej, chojna kanadyjska, cypryśnik groszkowy o obwodzie pnia 167 cm, cypryśnik lawsona o obwodzie pnia 119 cm, cis pospolity, a także żywotnik olbrzymi.

• JANOWO

Osada położona 5 km na północ od Barlinka, po zachodniej stronie szosy Barlinek - Przelewice, w krajobrazie rolniczym urozmaiconym licznymi wzniesieniami morenowymi. W Janowie znajduje się pałac i zabudowania folwarku: obora, stodoła pochodzące z XIX wieku. Przypałacowy park krajobrazowy o powierzchni 1,50 ha założony został w latach 1850-1860. Bierze w nim początek stromy stok doliny Płoni. W parku rosną: dęby szypułkowe, lipy drobnolistne, a z rzadziej spotykanych gatunków tulipanowiec amerykański, sosna wejmutka.

• JARZĄBKI

Wieś leżąca w odległości 14 km na północny-zachód od Barlinka i 2 km od Dziedzic. Park podworski o powierzchni 3,40 ha założony został w drugim ćwierćwieczu XIX wieku, na łagodnych wzniesieniach morenowych. Widoczne są na jego terenie ruiny dworu i budynków gospodarczych. Uwagę zwracają stare klony jesionolistne, graby pospolite, jesiony wyniosłe, świerki pospolite.

• LASKÓWKO

Osada położona 13 km na północ od Barlinka, wśród morenowych wzgórz. Dwór i park naturalistyczny o powierzchni 3,10 ha pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku. W parku ładna aleja z kasztanowca białego oraz drzewa rodzimego pochodzenia, jak: klony pospolite i jawory, brzozy brodawkowate, dęby szypułkowe, jesiony wyniosłe.

• LUTÓWKO

Wieś położona 6 km w kierunku północnym od Barlinka, przy szosie Barlinek - Przelewice. Zespół podworski (dwór, budynki gospodarcze i park) zajmuje południowo-zachodnią część wsi. Prowadzi do niego dwustronna aleja obsadzona lipą drobnolistną. Dwór i park krajobrazowy o powierzchni 1,60 ha powstały w pierwszej połowie XIX wieku. Rosnące w nim drzewa i krzewy są rodzimego pochodzenia i obcego, ale tak wronie w nasz krajobraz iż uważane za krajowe. Do drzew o cechach pomnikowych należą: dwa wiązy szypułkowe o obwodach pni 240 cm i 258 cm, jesion wyniosły o obwodzie pnia 200 cm, grab pospolity o obwodzie pnia 158 cm, dąb szypułkowy o obwodzie pnia 490 cm.

• MOCZKOWO

Wieś położona 3 km na południowy zachód od Barlinka przy szosie do Gorzowa Wlkp. w pobliżu południowego krańca Jeziora Barlineckiego. Około 300 m na południe od jeziora bije z głębi ziemi źródełko "Boży Dar". Tereny podworskie znajdują się po południowo-zachodniej stronie wsi. Zachował się dwór z I ćwierćwiecza XX wieku, w którym obecnie znajduje się szkoła. Park założony pod koniec XIX wieku na terenie falistym. Drzewa godne uwagi to: dwa buki zwyczajne odmiany czerwonolistnej o obwodzie pni 330 cm i 56 cm oraz kilka bardzo ciekawych wielopniowych starych krzewów trzmieliny europejskiej o obwodach pni 60-80 cm.

• MOSTKOWO

Wieś leżąca 11 km na zachód od Barlinka przy szosie do Lipian. We wsi kościół neogotycki z zabytkowym obrazem z XVIII wieku, domy wąskofrontowe. Park podworski 3 hektarowy założony na początku XIX wieku. Z drzew o cechach pomnikowych rosną w nim: dwa buki zwyczajne odmiany czerwonolistnej o obwodach pni 246 cm i 300 cm, grab pospolity o obwodzie pnia 253 cm oraz szpaler wiekowych sześciu dębów szypułkowych o obwodach pni 278-450 cm. Z rzadkich gatunków występują sosna czarna, platan klonolistny, dwa jesiony wyniosłe odmiany zwisającej i skrzydłorzech kaukaski.

• NIEPOŁCKO

Wieś położona w dolinie rzeki Płoni, 6 km na północ od Barlinka. Osada założona została ok. 1200 roku przez zakon cystersów z Kołbacza. We wsi klasycystyczny dwór ryglowy, dwukondygnacyjny z wysokim mansardowym dachem ze ściętymi narożami oraz stodoła wybudowane w połowie XIX wieku. Krajobrazowy park podworski o powierzchni 6,80 ha założony został na początku XIX wieku na łagodnym zboczu opadającym od strony dworu ku rzece Płoni. W parku rosną dwa platany klonolistne (pomniki przyrody) o obwodach pni 558 cm i 578 cm. Na uwagę zasługują również dąb szypułkowy o obwodzie pnia 470 cm i lipa drobnolistna o obwodzie pnia 332 cm. Wieś leży u podnóża "Lisiej Góry", ze szczytu której można podziwiać piękne okolice. Ciekawostką techniczną jest wodociąg wiejski, który powstał na bazie zabudowy źródła stokowego. Jest to układ bezpompowy, ciśnienie wody w sieci utrzymywane jest grawitacyjnie. Woda ta jest bogata w związki mineralne nadające jej dobry smak. Przez wieś przebiega szlak niebieski.

• RÓWNO

Wieś położona 11 km na północ od Barlinka przy drodze do Przelewic. We wsi istnieją ruiny kamiennego kościoła z przełomu XIII i XIV wieku otoczone kamiennym murem oraz dwór z zabudowaniami folwarcznymi. Interesująca jest już bardzo rzadko spotykana gliniana stodoła. Krajobrazowy park podworski o powierzchni 1,3 ha założony został w połowie XIX wieku. Z ciekawych drzew występują tu dwa cisy pospolite o obwodach pni 150 cm i 170 cm, skrzydłorzech kaukaski i lipa krymska. W odległości 300 m od wsi znajduje się głęboki jar długości 700 m opadający stopniowo w kierunku doliny Płoni. Nosi on nazwę: "Skalisty Jar Libberta", jest jednym z najciekawszych rezerwatów Barlinecko - Gorzwskiego Parku Krajobrazowego. Znajdują się w nim bardzo rzadko występujące na Pomorzu Zachodnim skałki zlepieńcowe osiągające wysokość do 4 m. Skałki te noszą nazwy: "Czarcia Kazalnica", "Czarcie oko", "Diabelskie schody". Są to scementowane piaszczyste i wapienne osady czwartorzędowe. Uznane są za pomniki przyrody nieożywionej. Przez wieś przebiega szlak niebieski.

• STARA DZIEDZINA

Wieś leży w odległości 13,5 km na północny-zachód od Barlinka i 1,5 km od Dziedzic. Naturalistyczny park o powierzchni 1,60 ha założony został pod koniec XIX wieku. W nim dwór z roku 1895 i budynki gospodarcze. W parku na uwagę zasługują: kasztanowce białe, platan klonolistny, klon srebrzysty, lipa srebrzysta, dąb węgierski.

• STRĄPIE

Wieś rolnicza znajduje się 8 km na zachód od Barlinka i 4 km na wschód od wsi Dzikowo. Położona jest nad jeziorem Trojak, składającym się z trzech basenów połączonych wąskimi przesmykami. Południową część wsi zajmuje założenie parkowo-dworskie. Dwór parterowy pokryty mansardowym dachem, pochodzi z XIX wieku, natomiast zabudowania gospodarcze z czerwonej cegły pochodzą z przełomu XIX i XX wieku. Około 50 m od dworu znajduje się mały kościół z początku XX wieku. Park podworski o powierzchni 6 ha założony został na terenie falistym w początkach XIX wieku. Z drzew o cechach pomnikowych rosną przed dworem: dwie lipy gwiaździste o obwodach pni 272 cm i 370 cm, dwie lipy amerykańskie o obwodach pni 230 cm i 257 cm. Przy kościele dąb szypułkowy o obwodzie pnia 760 cm, oceniany na ponad 500 lat. W parku na uwagę zasługują: modrzew europejski o obwodzie pnia 320 cm, cyprysik lawsona, jałowiec wirginijski, oraz lipa długoogonkowa o pięknych dużych liściach pokrytych silnym białym kutnerem. Około 100 m od wsi znajduje się stary cmentarz. Całą jego powierzchnię, większość drzew i krzewów pokrywa bluszcz pospolity. Drzewa porośnięte bluszczem najciekawiej wyglądają w okresie jesienno-zimowym, przypominając wielkie ciemnozielone kolumny.

• SWADZIM

Osada położona jest na terenie równinnym na wysokości 74 m n.p.m. w odległości 1 km od drogi Barlinek - Lipiany i 10 km na zachód od Barlinka. Zachowany XIX wieczny dwór. Jest to murowany, parterowy budynek, kryty dwuspadowym wysokim dachem ceramicznym z naczółkami. Krajobrazowy park podworski powstał w drugim ćwierćwieczu XIX wieku.

• ŻELICE

Niewielka osada rolnicza leżąca w urozmaiconym terenie wzniesień morenowych, przy drodze lokalnej z Dziedzic do Lipian. Park o powierzchni 25,46 ha powstał w połowie XVIII wieku jako park barokowy, a w XIX wieku przebudowany został na park typu naturalistycznego. Z zabudowy folwarcznej zachowały się budynek mieszkalny, budynek murowany zdobiony ozdobnymi fryzami z drugiej polowy XIX wieku. W parku widoczne są fragmenty po rozebranym pałacu i innych budowlach ozdobnych. Na szczególną uwagę zasługują: aleja dwustronna z lipy drobnolistnej, aleja mieszana z kasztanowca białego i grabu pospolitego oraz pokaźnych rozmiarów dęby szypułkowe, buki zwyczajne, wiązy szypułkowe (jeden 0 obwodzie pnia 383 cm). Z rzadkich rosną pojedynczo: sosna wejmutka, platan klonolistny, bluszcz pospolity, chojna kanadyjska.

• ŻYDOWO

Mała wieś śródleśna położona 4 km na północ od Barlinka. Budynki folwarku i park powstały na początku XIX wieku. Zachowały się tylko budynki mieszkalne i gospodarcze, wzniesione z granitu i cegły. W parku aleja dwustronna z klonu zwyczajnego prowadząca od nieistniejącego już pałacu do stawu. W parku uwagę zwracają potężne pomnikowe dwa dęby szypułkowe o obwodach pni 416 cm i 464 cm, dąb szypułkowy odmiany stożkowej o obwodzie pnia 316 cm, klon srebrzysty o obwodzie pnia 384 cm, szupin japoński o obwodzie pnia 300 cm i dwa platany klonolistne o obwodach pni 229 cm i 260 cm. Przez wieś przebiega niebieski szlak turystyczny.